( 1 ) فصل اوّل دوران خلافت ابو بكر بن ابى قحافه 1 . بيعت با ابو بكر چنين گويد خواجه احمد بن اعثم الكوفى ( رضى ) : چون اشرف [ 1 ] كاينات و سرور موجودات و محرم قاب قوسين ، مصطفى مجتبى ابو القاسم محمّد مصطفى ( ص ) بن عبد اللّه بن عبد المطّلب بن هاشم بن عبد مناف بن قصىّ بن كلاب بن مرّة بن لؤىّ بن غالب بن فهر بن مالك بن نصر بن كنانة بن خزيمة بن مدركة بن إلياس بن مضر بن نزار بن معدّ بن عدنان ، صحن جهان را به نور معرفت بياراست و عرصهء عالم را به جمال هدايت آيين بست و سرگشتگان آفاق را به جادهء راست باز آورد و بر گشتگان جهان را با شرع آشنايى و روشنايى داد ، منشور الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي بر خواند و از شهر فنا روى به دار البقا نهاد عليه افضل الصلوات و اكمل التّحيّات جميع صحابهء كبار آن حضرت از روى نسبت بشريت و ضعف و خلل انسانيّت متحيّر شدند و پريشانى به خواطر راه يافت و ضجرت [ 2 ] بر دلها مستولى شد . بيدينان و ضعيف يقينان از هر طرف در گفتگوى و جستجوى بر آمدند و فرصت‌جويان و بيهوده‌گويان از مكمن حسد و جاى غرض بيرون جستند و به هر جاى مجلسى و به هر گوشه محفلى پديد آمد . در اين مجمع - كه جمهور مهاجر و انصار بود - أبو الهيثم بن التّيّهان ( 1 ) [ ( 3 ) ] برخاست و اين شعرها بگفت [ 4 ] : ألا قدارى أنّ الفتى لم يخلّد * و أنّ المنايا للرّجال بمرصد

--> [ ( 1 ) ] ب . ت . ش . چ : خواجه . [ ( 2 ) ] ل . ت : هجران ، ب . : ذلّت . [ ( 3 ) ] اعداد مندرج در ( ) اشاره به تعليقاتى دارند كه در پايان كتاب آمده است . [ ( 4 ) ] ل : و بر حسب اين فتور و حادثه شعرى فصيح برخواند كه ترجمهء آن اين است .